Dowladda Soomaaliya iyo Urur gobaleedka IGAD ayaa maanta Muqdisho ka daah- furay kulan aqoon –iswaydaarsi looga hadlayo warbixnta horumarinta dhaqaalaha baluugga.
Kulanka ayaa socon doona muddo labo cisha ah, iyada oo ay ka qeyb galayaan qaar ka mid ah Wasaaradaha dowlada Federaalka Soomaaliya ee ay khusayso horumairmta dhaqaalaha baluugga (Blue Economy), waxaana si qoto dheer looga hadlayaa ansixinta Qaran ee warbxinta qiimeynta Aas-aasiga ah ee ka qayb qaadashada horumarunta dhaqaalaha waara ee Soomaaliya, si ay ugu biiriso Soomaaliya waxyaabaha kaga aaddan dhaqaalaha baluugga.
Maxay tahay Soomaaliya in ay ugu qeyb qaadato Blue economy, waa in la sameeyo siyaasado iyo shuruuc la xariira halbeegyada ku xusuan horumairnta dhaqaalaha waara ee Blue Economy, inta uu socdo qoon-isweedaarsiga, waxaa lagu gorfeyn doonaa talaabooyinka ku haboon ay Jamhuuriyadda Soomaaliya uga faa’iideysan lahayd dadaalada ka socda Geeska Afrika ee ku aaddan Blue economy.
Agaasime ku xigeenka Waaxda Afrika ee Wasaaradda Arrimaha dibadda ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya mudane Cabdi Nuur Maxamed Salaad ayaa tibaaxay ahmiyadda ay leedahay warbxinta guud ee blue Economy.
“Wasaaradaha ay quseyso blue economy in aragtidooda ay ku biirayaa doorka Soomaaliya si aan qeyb uga noqono warbxinta guud ee laga diyaarinayo geeska Afrika, makra aan u aragno warbxin Qaran oo waxtar u leh dalkeennu si door shariif ah aan uga qaadano horumarka ka socda geeska afrika” ayuu yari Cabdi Nuur.
Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Kaluumeysiga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Maxamed Cabdulqaadir ayaa sheegay in Aqoon-isweedarsiga labada cisho lagu falanqaynayo istaraajiyadda Soomaaliya kaga aadan Blue Ecomy.
“In Soomaaliya ay ka leedahay blue economy qaab hadafyo waa weyn oo ku dhisan Istaraajiyad leh qaab dhismeed wanaagsan, maamada ay leedahay xeebta ugu dheer dalalka Afrika, waxa labada maalin aan jooga ka hadli doonaa fursada dalkeenu kaga aadan Blue Economy, ugu dambayn waxaan soo saari doona warbixnta Soomaaliya ee dhaqaalaha baluugga ee (Blue Economy), sidoo kale ka dowlad ahaan dadaalkeenna inaan xoojino si aan qeyb muhiim ah ugu qaadan lahayn si Qarankeennu fursaddaa uga faa’idaysto, marka waxaad ku biirn kartaan inaad ku biirisaan kulanka ayaa muhiim ah”. Ayuu yari Agaasime Maxamed Cabdulqaadir.
Isku duwaha Uur gobaleedka IGAD geeska Afrika ee Blue Economy, Dr Eshete ayaa ka warbxiyay fursadaha ay kaga faa’iideysan karto horumarimta dhaqaalaha waara ee Blue Economy.
“Soomaaliya waxay leedahay xeebta ugu ballaaran Qaaradda Afrika, waxaana Alle ugu deeqay kheyraad kala duwan oo dhanka biyaha ah. Khayraadkan ayaa ah mid aan laga faa’iidaysan oo haddii si wanaagsan loo maamulo waxa ay ka qayb qaadanaysaa sugnaanta cuntada/nafaqada iyo kobaca dhaqaalaha, Si kastaba ha ahaatee, kheyraadka waxaa khatar ku ah kalluumeysiga sharci-darrada ah ee aan la soo sheegin iyo kuwa aan sharciyadda lahayn (IUU). Habka Dhaqaalaha Buluugga ah wuxuu fure u noqon doonaa Soomaaliya si loo horumariyo dhaqaale iyo deegaan waara.” – Dr. Eshete, B.E. Isku duwaha, oo ku hadlayay magaca IGAD Xoghayaha Guud ee Urur gobaleedka IGAD. Dr Workneh Gebeyehu.
Ugu dambayn kulanka ayaa waxaa laga soo saari doonaa maalinta berri ah warbxinta qiimeynta aas-aasiga ah ee ka qayb qaadashada dhaqaalaha buluugga ah (Blue economy) ee horumarunta dhaqaalaha waara ee Soomaaliya.
