Wasiirka arrimaha gudaha, Federaalka iyo dib u heshiisiinta ayaa maanta daahfuray kulanka wejiga 4-aad ee mashruuca JPLG.
Kulanka uu ku wehliyey wasiiru dowlaha arrimaha gudaha ee xukuumadda Fedaraalka ah Mudane Ilyaas Xasan, ayaa waxaa sidoo kale goobjoog ka ahaa wasiirrada arrimaha gudaha ee dowlad goboleedyada, wakiillada deeqbixiyeyaasha iyo howlwadeenno kale.
Inta uu kulanka socday waxaa erayo kala duwan ka jeediyey Agaasimaha guud ee wasaaradda arrimaha gudaha ee Fedaraalka ah mudane Caydaruus Cabdulle, qaar ka tirsan wasiirrada arrimaha gudaha ee dowlad goboleedyada, xogheyaha guud ee maamulka gobolka Banaadir iyo Paul Simkin iyo Jocelyn Mason kala matalaye JPLG iyo UNDP.
Wasiirrada arrimaha gudaha ee maamul goboleedyada iyo Gobolka Banaadir oo khudbado ka jeediyey kulanka wejiga 4-aad ee mashaariicda JPLG ayaa sheegay qorshahooda la xiriira baahinta iyo dhismaha goleyaasha deegaanka, iyaga oo rajo fiican ka muujiyey wejiga 4-aaad ee mashruuca iyo inuu wax badan ka badala hannaanka dowladnimo.
Ergada deeqbixiyeyaasha ee kulanka ka hadlay caqabado badan oo soo wajahay wejiga 3-aad ee JPLG, rajeeyana wejiga cusub in laga gudbo arrimahaasi, waxaa kale oo ay ka hadleen in beesha caalamka ay arrimaha hortabinta u leh, lacago ku bixinayaan oo ajendaha koowaad u ah ay ku jiraan dhismaha goleyaasha deegaanka.
Wejigan cusub, ayaa xoogga saari doona in waqtiyo cayiman la qabto dhammaan shaqada, la xoojiyo arrimaha dowlad wanaagga, tababarrada, wacyigelinta bulshada, dhismaha goleyaasha, sharciyada, horumarinta adeegyada iyo ka qeybgalka qeybaha bulshada.
Qaar ka tirsan ergada kulanka joogay ayaa sharaxay sida ay u arkaan in wejiga 4-aad ee JPLG ku noqon karo mid miradhalo, iyada oo la tixgelinayo baahida iyo ajendeyaasha hortabinta u leh maamul goboleedyada.
Wasiirka arrimaha gudaha Fedaraalka iyo dib u heshiisiinta mudane Axmed Macallim Fiqi oo ka hadlay kulanka wejiga 4-aad ee mashruuca JPLG ayaa sheegay arrimo badan oo ay tahay in laga helo wejiga 4-aad ee JPLG.
Wasiir Axmed Fiqi, ayaa uga mahadceliyey dowladda Fedaraalka, Dowlad Goboleedyada iyo Beesha Caalamka shaqada lasoo qabtay, isaga oo intaa raaciyey in mashruucan uga duwan yahay kuwa kale inuu yahay Mashruuc ka wada shaqeeya dhammaan Soomaaliya haba ku xoogganaadee Puntland iyo Somaliland.
Wasiirka arrimaha gudaha waxaa uu ka hadlay oo kale meelaha uu ku fiicnaa iyo caqabadaha heystay isagoo sheegay in lagu ammaani karo arrimaha kobcinta iyo awood dowladaha hoose, maamul daadejinta iyo adeeg bixinta, waxaa uu soojeediyey in caqabadahana ay isla xaliyaan dowladda iyo deeqbixiyeyaasha.
Wasiirka waxaa uu rajo fiican ka muujiyey in Dowlad Goboleedyada kale iyo Gobolka Banaadir ne uu Mashruucani uu xoogga saaro in looga faa’iideeyo, iyadoo caqabaduhu ka yaraanayaan kuwii hore maadaama la hayo casharradii Mashruucan laga soo bartay Maamullada Puntland iyo Somaliland .
Wasiirka arrimaha gudaha, federaalka iyo dib u heshiisiinta waxaa soo qaatay qodobbada ay ka doonayaan ka dowlad ahaan in wejiga cusub ee 4-aad laga helo:
(1) Inaan qaabaynta (Programme design-ka) wax badan ku kordhino, waxaa soo aan u aragno in dan Dalka iyo dadkaba ugu jirta.
(2) Wejigaan 4-aad ee Mashruuca JPLG sida kulankii Dowladda ee 12/11/2022 kasoo baxday waxaan rabnaa in Dowladda ay maalgelintiisa qayb ka noqoto oo Dowladda dhaqaale horumarineed degmooyinka u qoondayso, keliya aan lagu tiirsanaan hay’adaha iyo donors-ka.
(3) Inaan cashar ka baranno caqabadihii wejiga 3-aad gaar ahaan dib-u-dhacyada ku yimaada fulinta shaqooyinka sannadlaha ah.
(4) Maadaama Degmooyin badan ay dhismeen gaar ahaan Galmudug iyo Koonfur Galbeed Kuwa badanna ay hadda dhismaayaan oo qorshaysan yihiin waxaan rabnaa in wejiga 4-aad aan ka ballaarino qoondada Dowlad Goboleedyada Qoondooyinkii hore ee wejiga 3-aad ku jirtay si loo badiyo degmooyinka ka faa’iidaaya Mashruucaan.
(5) Waxaan rabnaa in wejiga 4-aad Mashruuca lagu soo kordhiyo arrima muhiim aan u aragno sida;
A. Arrimaha Demuqraadiyaynta Degmooyinka (in loo diyaariyo in degmooyinku gaaraan in shicibku iyagu doortaan cidda dooranaysa).
B. Isbedelka cimilada (climate change), waxaan rabnaa ka jawaabidda isbedelka cimilada dowladaha hoose door muuqda ku yeeshaan.
Ugu dambeyntii, wasiirka arrimaha gudaha, Fedaraalka iyo dib u heshiisiinta mudane Axmed Macallim Fiqi waxaa uu sheegay in dowladdiisa ay fududeyneyso wax kasta oo dhanka heer federaal ku xiran, isaga oo rajeeyey in wejiga 4-aad uu noqon doono mid wax badan ka bedela hab-Nololeedka dadka Soomaaliyeed iyo hannaanka Dowladnimo, oo degmooyinka qaarkood lagu soo doorto doorasho qof iyo cod.
