Wasiir Ku-xigeenka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Aadan Isaaq ayaa soo xirey maanta tababar muddo labo maalin ka socdey magaalada Muqdisho, kaasi oo diiradda lagu saarayay siddii looga hortagi lahaa qataraha iyo dhibaatooyinka ay wajahaan saxafiyiinta Soomaaliyeed iyo doorka ay qadanayaan guddiga ka shaqeeyo arrimaha badqabka saxafiyiinta.
Tababarkaan oo ahmiyad weyn u leh bahda Suxufiyiinta ee ka howgalo dalka, ayaa waxaa soo agaasintay Wasaaradda Warfaafinta XFS oo kaashaneyso Hay”adda UNESCO, waxaana laga soo saaray War-murtiyeed ka kooban 11 Qodob.
Halkaan hoose ka Akhriso War-Murtiyeedka
WAR-MURTIYEED
Isniin: 16 September 2019: Waxaa magaalada Muqdisho lagu soo gabagabeeyay Aqoonisweydaarsi muddo laba maalmood ah socday, oo la xiriiray aasaasidda Nidaamka Dabagalka iyo ka Warbixinta Badqabka Saxafiga Soomaaliyeed iyo xukun ku qaadis la’aan ku gaboodfalayaasha Saxafiyiinta.
Ka qeybgalayaasha aqoon-isweydaarsiga, ayaa isugu jiray xubnaha Guddiga Badqabka Saxafiyiinta iyo daneeyayaasha, oo ay ka mid ahaayeen hey’adaha dowladda ee heer Federaal iyo heer dowlad goboleed ee Wasaaradaha Warfaafinta, Haweenka iyo Xuquuqda Aadanaha iyo Xafiiska Xeer Ilaaliya guud ee qaranka, Xubnaha Saxaafadda gaarka loo leeyahay iyo ururada bulshada rayidka ah.
Ka qaybgalayaasha, ayaa gabagabadii kulanka soo saaray War murtiyeed ku aadan sidii loo dardargalin lahaa howlaha Guddiga Badqabka Saxafiga Soomaaliyeed.
- Waxaa la isla qaatay in la adeegsado Habraaca UNESCO ee Dabagalka iyo Ka warbixinta badqabka saxafiyiinta si loo uruuriyo xogaha la xiriir xadgudubyada ka dhanka Saxafiyiinta.
- Waxaa lagu talinayaa in Guddiga Badqabka Saxafiyiintu uu soo saaro warbixintiisa ugu horeysa ee sanadka ee badqabka saxafiga iyo xukun ku qaadis la’aan ku gabood-falayaasha Saxafiyiinta ka hor 2-da bisha November 2019, oo ah maalinta caalamiga ah ee soo afjaridda xukun ku qaadis la’aan ku gabood-falayaasha Saxafiyiinta.
- Waxaa laga codsanayaa hey’adaha dowladda ee heer Federaalka iyo heer dowlad goboleed in ay kala shaqeeyaan Guddiga Badqabka Saxafiga sidii uu u gudan lahaa howlaha horyaalla.
- Waxaa lagu taliyay in laga codsado Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka in dacwad ooge u gaar ah uu u xil saaro dacwadaha la xiriira saxaafadda iyo suxufigaba.
- Waxaa loogu baaqay Guddiga Badqabka Saxafiga in uu hormuud ka noqdo xaqiijinta tababarada Badqabka Saxafiyiinta Soomaaliyeed in ay noqdaan kuwo tayo leh, oo waxtara Saxafiyiinta dalka.
- Waxaa lagu talinayaa in Guddiga Badqabka Saxafiyiinta loo sameeyo sharcigii lagu aasaasi lahaa si uu u noqdo Guddi Qaran, laguna daro guddiyada madaxa bannaan ee Dastuuriga ah ee dalka, ee ay aasaasayaan qodobada 110 iyo 111 ee Dastuurka ku meelgaarka ah ee Soomaaliya.
- Waxaa la soo jeedinayaa in la dardargaliyo ansixinta Guddiga Madaxa Bannaan ee Xuquuqdaha Aadanaha.
- Waxaa lagu baaqayaa in la dardargeliyo dhameystirka ansixinta Xeerka Saxaafadda Soomaaliyeed.
- Waxaa loo soo jeedinayaa hey’adaha Warbaahinta dalka in ay taageeraan ololaha UNESCO #RuntuMarnaMaDhimato #TruthNeverDies, kaasoo ah olole lagu dhiirigelinayo xuska saxafiyiinta la dilo, oo ay sameeyaan barnaamijyo iyo maqaallo muujiya shaqooyinkii ay soo qabteen.
- Waxaa loo soo jeedinayaa Wasaaradaha Cadaaladda iyo Haweenka iyo Xuquuqda Aadanaha in ay qeyb ka noqdaan Protocol-ka Maxkamadda Afrika ee xuquuqda aadanaha (African Court on Human and Peoples Rights), taasoo muwaadiniinta Soomaaliyeed iyo hey’adaha aan dowliga aheyn u ogolaanaysa in ay galgal u yeeshaan maxkamadda.
- Waxaa dowladda lagu dhiirigelinayaa in diyaariso oo ansixiso sharciga Helitaanka Xogta (Access to information law), Sameyso sharciga aasaaska Warbaahinta adeegga Dadweynaha (Public Service Broadcaster, PSB)). Diyaariso habraacyada siyaasadeed iyo sharci ee lagu taageerayo Xoriyadda Hadalka, Helitaanka Xogta iyo Badqabka Saxafiyiinta Soomaaliyeed
