Maamulka Bankiga dhexe ee Soomaaliya ayaa wax laga xumaado ku tilmaamay in Maamulka Puntland oo ka mid ah tiirarka nidaamka Fedaralka laga dhisay laga soo saaro lacago been abuur ah, tasoo dhaaweceysa dhaqaalaha dalka, Isla markana abuureysa sicir barar ku yimaada badeecadaha dalka.
War-saxaafadeed ka soo baxay xafiiska Guddoomiyaha Bankiga dhexe ee Soomaaliya ayaa lagu sheegay in bur burkii dowladda dhexe ee Soomaaliya 1991 kadib ay meelo kala duwan oo dalka laga soo saaray lacago been abuur ah oo khalkhal iyo dhaawac geliyay dhaqaalaha, ascaarta iyo maciishadda dadweynaha, iyadoo nidaamkii dowladnimo dib u soo kabanayo, waxaa dhaqan iyo ficil aan la aqbali Karin in si sharci darro ah loo soo daabaco lacago been abuur ah oo abuuraya sicir barar iyo bur bur dhaqaale.
War-saxaafadeedka ayaa lagu xusay inay tahay arrin laga xumaado in Puntland oo ka mid ah tiirarka nidaamka Federaalka, hadda laga soo saaray lacag sharci darro ah, taasoo dhaawaceysa dhaqaalaha Puntland iyo kan dalkaba, iyadoo ay socdaan dadaallo bankiga dhexe ee Soomaaliya uu wado, isagoo kaashanaya Hay’ado caalami ah oo ah daneynaya sidii waqti nidaamsan oo ugu haboon loogu dhaqan gelin lahaa soo saaridda lacagta shilin Soomaaliga oo tayo leh, waxaa socda heshiisyo Soomaaliya la gashay sanduuqa lacagta adduunka (IMF) oo u horseedeya nidaaminta dhaqaalaha wajiyadiisa kala duwan, si dalka ficil ahaan dib ugu laabto nidaamka maaliyadeed ee adduunka iyo in laga cafiyo daymaha faraha badan oo Soomaaliya lagu leeyahay, taasoo ah sida kaliya oo lagu xaqiijin karo mustaqbal horumar leh, lacag si sahlan loo soo daabaco waxay wiiqeysaa heshiisyadaasi muhiimka ah.
“Lacag kasta oo been abuur ah waxay abuureysaa dhibaato dhaqaale, mid cadaaladeed iyo mid akhlaaqeed marka warqado been abuur ah la soo daabaco oo lagula wareego hantida xalaasha ah ee dadweynaha ama sicir barar lagu abuuro” ayaa lagu yiri Warsaxaafadeedka
Bankiga dhexe ee Soomaaliya oo hadda si lixaad leh ugu jira taabagelinta waajibaadkiisa sharciyadeed iyo howlfulineed waxa uu ku talo jiraa sidii arrinta dib u habeynta lacagta Qaranka loo dhaqan gelin lahaa.
Bankigu waxa uu dadweynaha uga digayaa inaan la aqbalin lacagtaas been abuurka ah oo Puntland hadda laga soo saaray iyo midkasta oo la mid ah oo meel kasta laga soo suuq geliyo.
Mas’uuliyiinta Soomaaliyeed oo heerkasta iyo ciddii beesha caalamka dadneyneneysa wanaaga Ummadda Soomaaliyeed waxaa loogu baaqayaa ficil lagu joojinayo soo daabicidda lacag aan sharciga waafaqsaneyn iyo in la dadajiyo in dadaalka bankiga dhexe ee Soomaaliya iyo IMF hadda ugu jiraan dib u habeynta lacagta (Monetary reform).
War-saxaafadeedka ayaa waxaa ku saxiixnaa Guddoomiyaha Bankiga dhexe ee Soomaaliya Mudane Bashiir Ciise Cali.
