Munaasabadan ku saabsaneyd Daah-furka Madasha AGA ee Horumarinta Afka Hooyo iyo Hal-abuurkiisa, ayna ka soo qeyb galeen madax ka kala socotay Aqalka Sare ee Baarlammaanka, Golaha Wasiirada, Xildhibaanno, Mas’uuliyiinta Akadeemiye-Goboleedka Af-Soomaaliga, Naadiyada Akhriska iyo Qoraalka, Aqoonyahano iyo Marti-sharaf aad u fara badan ayaa maanta lagu qabtay magaalada Muqdisho.
Munaasabada oo aad u xiiso badneyd ayaa waxaa lagu furay suugaan kala duwan oo ka hadlaysay qiimaha iyo hoddontinimada afka Soomaaliga iyo khudbad dhaxal gal ah oo uu halkaasi ka soo jeediyay Ku-simaha Guddoomiyayah Golaha Abwaanada Xirsi-dhuux Maxamed oo bogaadiyey dadaalka weyn ee ay ilaalinta Afka hooyo ugu jirto Akakadeemiye-Goboleedka Af-Soomaaliga.
Gudoomiyaha Akademiye-Goboleedka Af-Soomaaliga Prof. Maxamed Daahir Afrax ayaa si cilmiyeysan uga hadlay taariikhda iyo heerarkii ay soo martay Akademiyada AGA, waxaana uu sheegay sababtii loo unkay AGA inay ahayd sidii halista looga bad-baadin lahaa afka hooyo looguna hawlgali lahaa horumrintiisa, isagoo intaasi raaciyay Himilooyinka Akadeemiyadu inay ka mid tahay sidii looga faa’iideysan lahaa awoodda Af-Soomaaligu u leeyahay inuu ahaado Nabad-side walaaleeya dadka Soomaaliyeed dhexdooda iyo iyaga iyo dadyowga kale.
Guddoomiyaha Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed Prof. Maxamed Axmed Jimcaale iyo Guddoomiyaha Haweenka Gobolka Banaadir Jawaahir Maxamed Baarqab ayaa sheegay inay ku faraxsan yihiin furitaanka madashaasi qaabilsan horumarinta afka Soomaaliga, waxaana ay ku cel-celiyeen inay si dhaw ula shaqeyn doonaan Akadeemiye-Goboleedka Af-Soomaaliga.
Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska ee Xukuumadda Soomaaliya Eng, C/raxmaan Cumar Cusmaan (Yariisoow) oo isna munaasbadaasi ka hadlay ayaa sheegay inuu soo dhaweynayo furitaanka Madasha AGA, waxaana uu hoosta ka xariiqay in Wasaaradiisu ay go’an tahay sidii ay Akadeemiyada AGA ugala shaqeyn laheyd illaalinta afka Soomaaliga, isagoo ugu yeeray Shacbiga Soomaaliyeed in muwaadin walba uu xil gaar ah iska saaro sidii uu ugu faro adeygi lahaa afkiisa hooyo.
Gudoomiyaha Aqalka Sare Md, Cabdi Xaashi C/llaahi oo si rasmi ah ugu dhawaaqay Daah-furka Madasha AGA ee Horumrinta Afka Hooyo iyo Hal-abuurkiisa ayaa sheegay inuu ka wel-welsan yahay xaaladda uu xilligaan ku sugan yahay afka Soomaaliga, waxaana uu ku baaqay in laga hor tago afdilayaasha weerarka ku haya afka Soomaaliga, isagoo dhanka kale u mahad celiyay Akadeemiyada AGA oo had iyo goor u taagan kor u qaadida afka Soomaaliga.
Xafladaasi oo ku dhacday jawi aad u wanaagsan ayaa intii ay socotay waxaa lagu daawaday muuqaal kooban oo ka hadlayay tariiqda, aas-aaska iyo waxqabadka Akadeemiyada AGA, Madasha AGA ee maanta laga daah furey Muqdisho ayaa noqonaysa madal Bille ah, waxaana si joogtaysan ugu kulmi doonaan bahda Akadeemiyaha, ehelada AfSoomaaliga iyo suugaantiisa, bahda Dhaqanka iyo aqoon-faafinta, bahda Waxbarashada iyo cilmi-baarista, bahda Warbaahinta iyo guud ahaanba inta ku hawlan ama jecel afka, hal-abuurka, dhaqanka, qoraalka iyo aqoonta. Waxaa si gaar ah uga faa`iidaysan doona dadka ay ugu horeeyan da`yarta xiiseeya akhriska iyo qoraalka.
Akadeemiye-Goboleedka Af-Soomaaliga (AGA) waa xarun cilmiyeed loo abuuray daryeelka iyo horumarinta Af-Soomaaliga iyo suugaantiisa, laguna aasaasay Jabuuti 2013, waana madal ay ku bahoobeen dalalka Geeska Afrika ee Soomaalidu degto, Af-Soomaaligana lagaga hadlo, xarunteeduna waa Muqdisho, waxaana si madax bannaan u maamulo gole ka kooban aqoonyahanno u kala dhashay dalalka AGA ku midaysan oo lagu soo xulay ku xeel-dheeridooda Af-Soomaaliga iyo suugaantiisa.
Himilada Akadeemiye-Goboleedka Af-Soomaaligu waa Af-Soomaaliga oo halista ka badbaada, adeegsigiisa la saxo lana xoojiyo, lagana dhigto nabad-side walaaleeya Soomaalida iyo idil ahaanba ummadaha Geeska Afrika.
