Dagaalka ka dhanka ah Ururka Argagixisada ee Daacish waxa uu dhibaateeyay gabi ahaan Muuqaalkii Qurxoonaa ee magaalada, sidoo kale waxaa ku dhintay Kumanaan Qof iyada oo inta nolol ku hartayna ay Qaxeen.
Su’aasha taalo ayaa ah intee ayuu la’egyahay Burburka ay dagaaladaasi reebeen?. Maxaase ka danbeeya?
Dagaalo qaatay saggaal billood ka dib, dadka ku nool Mowsil waxa ay wajahayaan haatan Xaalad bini’aadamnimo oo adag, dhimashadana waxaa lagu qiyaasayaa Kumanaan qof, dadka guryahooda ka tagay bilowgii dagaalka ee Oktoobar waxa ay tiradoodu gaaraysaa Hal Milyan oo qof.
Dagmooyin ayaa baaba’ay, dhismayaashiina dhulka ayaa lala simay,dadkii ku dhintay duqeymaha qaarkood ayaa wali Guryaha hoostooda ku jira, Miinooyin aanan wali qarxina waxa ay ku duuganyihiin wadooyinka oo idil.
Burbur Baahsan ayaa Magaaladii hore haleelay.
Mowsil (Magaaladii Labaad ee Ciraaq ku faani jirtay) oo Gacanta u gashay Daacish ayaa noqotay dambas badankeed, dagaalka Mowsil ayaana lagu tilmaamaa in uu yahay dagaalkii ugu weynaa Tan iyo Dagaalkii labaad ee aduunka.
Kala bar Xaafadaha gaar ahaan dhanka Galbeed ee qaybta 54aad ee Magaalada ayaa burbur weyn gaaray, iyadoo Qaramada Midoobe ay ku tilmaamtay in 15 Degmo ay si aad ah u burbutay, taasoo macnaheedu yahay in aanan la dagi Karin magaalada, halka 23 degmo ay ku tilmaamtay in burburkeedu dhex dhexaad yahay, oo macnaheedu yahay in kala bar Guryaha xaafadahaasi ay burbureen, sidoo kale 16 degmo ayaa burburkooda fududyahay.
Waxaa la aaminsanyahay in burburku uu ka weynyahay sida ka muuqato sawirada uu Saterleytka Qaramada Midoobe qaaday kaas oo burburka ku qiyaasay in 10kun oo dhismo gabi ahaanba burbureen, in kastoo ay jiraan dhismoyaal burburay kuwaas oo aanu dayax Gacmeedku sheegi Karin.
Qaramada Midoobe waxa ay ku qiyaaseysaa dhismayaasha Burburay 32kun oo dhisme.
Waxa ay leedahay isku Xiraha qaramada Midoobe ee arimaha insaanka dalka Ciraaq in goobaha burburay ay u baahanyihiin waqti badan si loogu soo celiyo noloshii caadiga aheyd “ in la soo celiyo dhismayaashii Magaalada iyo in dadkii ka qaxay dib loo soo celiyo waxa ay noqonaysaa Taxadi adag”, sidoo kale waxa ay sheegtay in dhaqaale dhan Halmilyaar oo Doolarka Mareykanka ah ay qaadan doonto.
Dadka ka Qaxay dagaalada.
Inkastoo Magaaladii oo idil ay burbrutay haddana waxaa Musiibada ugu weyn ee Reer Mowsil haysata ay Noqonaysaa in aanan ilaa hadda la garaneyn Tirada dhabta ah ee dhimatay.
“Tiro koobkii ugu danbeeyay ee Qaramada Midoobe ayaa sheegaya in dadka dhintay tiradoodu tahay 2463 Qof halka Hay”add kalena ay sheegayso in tirada ay dileen weeraradii cirka kaliya ay gaarayaan 5805, Sidoo kale sirdoonka Kurdiyiinta ayaa sheegay in 40kun oo Qof ay dagaaladaasi ku naf waayeen”
Wali waxaa socda baaritaan ku aadan dadka ku dhintay dagaalka Magaalada mowsil, sida qaramada midoobe ay sheegtayna waxaa Magaalada ka qaxay Hal milyan oo qof oo Macnaheedu yahay Kala bar intii daganayd Magaaladaas.
Kala bar dadka Qaxay ayaa lagu sheegay in ay Caruur u badnaayeen, halka ku dhawaad 700kun oo qof ay yihiin dadkii daganaa daanta Galbeed ee Mowsil waana qaybta uu aadka u saameeyay dagaalkan, iyadoo la sheego in ay noqonayso qixii ugu badnaa ee dhaca dhawaanahan.
Bilowgii Bishan waxaa la sheegay in 800kun oo qof ay yihiin kuwo aanan heysan meel ay dagaan, sida ay xaqiijisay Hay”adda Qaxootiga Caalamiga.
Haatan dadka Reer Mowsil ayaa kusoo laabtay Magaalada iyadoo qaarkood ay u kiraysan yihiin Guryo halka qaarka kalena ay la daganyihiin saaxiibadood ama qaraabadooda, Sidoo kale 440 kun oo Qof ayaa ku nool Xeryaha Qaxootiga
Hay’addo badan ayaa walaac ka Muujinaya in dadka deegaanka ay ku soo laaban waayaan Guryahooda cabsi ay ka qabaan Weeraro aargudasho ah in ay dhacaan, sidoo kale in badan oo dadkaasi ka mid ah ayaanan heysan Nolol Maalmeedkooda ama meelo ay seexdaan maadaama Hantidoodi Burburtay
Dhanka kale Ergayga gaarka ee Golaha amaanka ayaa ka digay in haddii la waayo howlo dib u heshiisiin oo laga sameeyo deegaankaas ay dhici karto Qalalaaso daran.
Ma jirto wax dib u soo celin dhismayaashii hore ah oo bilowday marka laga reebo Howlo ay Fuliso Qaramada midoobe kuwaasi oo ay ugu talagashay dib usoo celinta Meelaha muhiimka ah, Sida isbitaalada iyo iskuulada.
Waxa uu leeyahay Ibraahiim Mustafa oo ah dadka daganaa Magaalada haddana qeyb ka ah dad sameynayo olole looga leexinayo dhagaxaanta Dagmada Zuhuur “ Halkan wax walbo waan waynay, Guryaheenii, Bakhaaradeenii iyo wax walba oo aan lahayn balse maanan waayin Nafteenii. Dadka Magaaladana waxa ay ku hawlanyihiin sidii ay dib ugu soo celin lahaayeen Bilicda Magaaladooda”.
Xuquuqda Qoraalka: BBC ARABIC
Tarjumaad: Maxamed Cabdiqaadir Axmed “Socdaal”
